Inspiratie zit soms op onverwachte plekken. Een kleur in de natuur, een grappige vorm in een wolk of een moment dat je eigenlijk helemaal niet had gepland.
Als illustrator ben je eigenlijk altijd aan het verzamelen. Je loopt rond met een onzichtbare rugzak waarin je alles stopt wat je interessant vindt: een mooie kleurcombinatie, een bijzondere vorm, een houding van iemand die je ziet lopen, een karakter uit een game of een idee dat ineens in je hoofd opkomt. Je weet vaak niet wanneer je iets nodig hebt, maar op het moment dat je een illustratie maakt kan zo'n klein stukje uit je rugzak ineens precies van pas komen.
Toen ik begon met illustreren dacht ik dat je alles zelf moest kunnen verzinnen. Een goede illustrator moest toch gewoon een idee uit zijn hoofd kunnen tekenen? Referenties gebruiken voelde bijna alsof je vals speelde. Inmiddels denk ik daar heel anders over. Een referentie is geen kopie, maar een manier om beter te leren kijken.
Als ik bijvoorbeeld een karakter teken en ik heb een bepaalde houding nodig, dan zoek ik daar gerust een foto bij. Soms maak ik foto's van mezelf om te kijken hoe een hand iets vasthoudt of hoe een lichaam beweegt. Het doel is niet om iets letterlijk na te tekenen, maar om te begrijpen hoe iets werkt en het daarna te vertalen naar je eigen stijl.
De eerste keer dat je iets tekent met een referentie kan het misschien nog erg lijken op het voorbeeld. Dat is helemaal niet erg. Je bent aan het leren. Door vaker te oefenen voeg je steeds meer van jezelf toe: andere vormen, andere kleuren, een andere manier van overdrijven. Zo ontstaat langzaam je eigen stijl.
Een mooi voorbeeld hiervan is Swapybara. Voor dit project moest ik verschillende memes vertalen naar de wereld van de capibara's.
Een bestaande meme als inspiratie, maar vertaald naar mijn eigen wereld en stijl.
Een van de voorbeelden was de bekende pelicaan meme waarbij een pelikaan een capybara bijt. Het grappige aan zo'n beeld zit niet alleen in het plaatje zelf, maar ook in het idee erachter. Waarom werkt dit? Waarom vinden mensen dit grappig? Vanuit die gedachte maak je vervolgens je eigen versie. De referentie was dus het startpunt, niet het eindresultaat.
Mijn creatieve rugzak vul ik trouwens niet alleen met afbeeldingen. Veel inspiratie komt gewoon uit het dagelijks leven. Mensen zijn bijvoorbeeld een grote inspiratiebron. Door om je heen te kijken zie je hoe verschillend iedereen beweegt, reageert en communiceert. Dat soort kleine dingen maken karakters interessant.
Ook de natuur speelt een grote rol. Ik kan erg genieten van kleuren en licht. Soms zie je tijdens een wandeling ineens een combinatie van kleuren die je aandacht trekt. Of kijk je naar wolken en zie je er allerlei figuren in ontstaan. Misschien gebruik je het nooit letterlijk, maar ergens blijft het opgeslagen.
Ook games vullen mijn creatieve rugzak. Ik ben opgegroeid met platformers en heb de ontwikkeling van games door de jaren heen gevolgd. Van simpele werelden naar enorme 3D-werelden waarin bijna elk detail ontworpen is. Ik kan echt genieten van de schoonheid van een gamewereld. Niet alleen van het spelen, maar ook van het ontwerp erachter. Hoe wordt een wereld opgebouwd? Waarom voelt een plek interessant? Hoe zijn karakters ontworpen?
Een game zoals Fable laat bijvoorbeeld mooi zien hoe sfeer, karakterontwerp en wereldbouw samen een verhaal kunnen vertellen. Dat soort dingen neem je mee als illustrator. Niet om letterlijk te gebruiken, maar om je eigen blik verder te ontwikkelen.
Niet elk idee dat in mijn hoofd komt wordt meteen een illustratie. Soms schrijf ik iets op in mijn telefoon, een schetsboek of op een post-it. Sommige ideeën verdwijnen weer, andere blijven terugkomen en worden uiteindelijk een tekening. Dat hoeft ook niet anders. Je hoeft niet alles direct te maken. Soms is verzamelen al genoeg.
Misschien is dat wel het belangrijkste gereedschap van een illustrator: leren kijken. Niet alleen naar afbeeldingen op een scherm, maar naar de wereld om je heen. Kijk naar gebouwen, kleuren, mensen, dieren en licht. Overal zitten ideeën verstopt.
Als ik één advies zou geven aan beginnende illustratoren, dan is het dit: hecht niet teveel waarde aan je werk. Je gaat niet één illustratie maken waar alles vanaf hangt. Je gaat er honderden, misschien wel duizenden maken. Sommige worden favoriet, andere verdwijnen ergens op je computer. Maar allemaal helpen ze je verder.
Pak dus gerust een referentie erbij. Kijk goed. Maak dingen. Experimenteer. Je eigen stijl ontstaat niet doordat je alles zelf probeert te verzinnen. Je eigen stijl ontstaat doordat je blijft kijken, blijft maken en alles wat je onderweg verzamelt meeneemt in je creatieve rugzak.