De laatste tijd ontkom je eigenlijk niet meer aan AI. Het zit overal. Teksten, beelden, video’s… alles lijkt ineens sneller, makkelijker en vooral ook automatisch te kunnen. Toen ik de eerste AI-beelden zag dacht ik eerlijk gezegd nog een beetje: ja leuk, maar dit duurt nog wel even voordat dat echt iets wordt. Dat bleek achteraf nogal mee te vallen.
Binnen korte tijd kwamen er beelden voorbij waarvan ik dacht: oké, dit is wel iets anders. Technisch knap, soms zelfs indrukwekkend goed. Maar ondanks dat bleef er bij mij iets hangen wat ik lastig vind om precies te benoemen. Het voelt een beetje alsof veel van die beelden een soort gemiddelde zijn van heel veel andere beelden. Alles klopt, alles is netjes, alles is “goed”, maar ergens mist er voor mij iets van een eigenheid, een randje, iets menselijks in de keuzes die gemaakt zijn.
Ik gebruik AI zelf ook, alleen niet voor illustraties. De paar pogingen die ik daarmee heb gedaan vielen eerlijk gezegd wat tegen, en ergens voelt het ook niet nodig in mijn eigen proces. Voor andere dingen gebruik ik het wel gewoon. Dingen die meer praktisch zijn. Even een planning maken, overzicht creëren, of iets uitzoeken waar ik snel een antwoord op wil. Of zoals laatst: kijken wat ik kan maken met wat ik nog in de koelkast heb liggen. Dan is AI ineens best handig als soort digitale kook-assistent. Alleen neem ik het niet altijd voor zoete koek, letterlijk én figuurlijk.
Wat ik wel grappig vond: ik heb er ooit voor de grap eens een soort cartoony beeld mee gegenereerd van een “tell-sell achtige” afzuigkap die zogenaamd kinderen helpt om schoon te blijven tijdens het eten. Echt zo’n overdreven reclame-idee. En eerlijk is eerlijk, het resultaat was best vermakelijk. Maar dat was het ook meteen: een grappige oefening. Geen concept dat echt ergens vandaan komt, meer een visuele grap die toevallig uit een prompt rolt. Hieronder het resultaat:
Wat ik wel merk, is dat AI ook iets duidelijk maakt wat eigenlijk altijd al een beetje speelde. Niet elke klant heeft per se een illustrator nodig, en dat is helemaal niet erg. Er zijn klanten die snel iets willen, met een beperkt budget, en vooral zoeken naar een praktische oplossing die gewoon ‘af’ is. Dat soort opdrachten verschuift nu misschien nog wat sneller richting tools en AI, en dat is prima. Tegelijkertijd blijven er altijd klanten die bewust kiezen voor een samenwerking met een illustrator en daar budget voor hebben.
De opdrachten die ik zelf het leukste vind, beginnen eigenlijk bijna nooit bij het tekenen zelf. Ze beginnen bij contact. Even praten met iemand. Begrijpen wat iemand wil maken en vooral waarom. Dat gesprek is vaak veel belangrijker dan de briefing die op papier staat. Daar ontstaan de ideeën die je anders niet had gehad.
Ik had laatst bijvoorbeeld een project waarbij er in eerste instantie gewoon een simpele, cartoony illustratie nodig was. Niks ingewikkelds, gewoon iets speels. Maar tijdens het gesprek en het meedenken ontstond er iets anders. Het idee dat die illustratie niet alleen één toepassing had, maar veel breder ingezet kon worden. Niet alleen als beeld voor één doel, maar ook als sticker, als kleurplaat en zelfs als iets dat later verkocht zou kunnen worden. Dat soort inzichten ontstaan niet uit een tool, maar uit het gesprek en het samen verder denken dan de eerste vraag.
Wat ik denk dat AI niet kan vervangen, is niet per se de stijl of het eindbeeld. Dat is nog wel na te maken of te kopiëren als je het ziet. Wat je niet kunt kopiëren is wat er in het proces gebeurt. De keuzes die je maakt terwijl je bezig bent. De richting die ontstaat terwijl je tekent. Het gevoel dat in dat hele maakproces zit. Dat zit niet in het eindresultaat, maar in hoe het tot stand komt.
En uiteindelijk is het voor mij ook niet ingewikkelder dan dat. Ik doe dit werk omdat ik het leuk vind. Het geeft me gewoon een goed gevoel om iets te maken dat eerst alleen nog een idee was en dat dan langzaam vorm krijgt. Meer hoeft het eigenlijk niet te zijn.
AI gaat illustratoren wat mij betreft niet vervangen. Niet omdat het niet goed genoeg is, maar omdat het iets anders is. Het is een tool. Net zoals een hamer. En een hamer bouwt geen huis. Die doet niks zonder iemand die hem gebruikt.